Xe máy điện không còn là phân khúc ngách tại Việt Nam. Theo Motorcycles Data, trong 9 tháng đầu năm 2026, thị trường trong nước tiêu thụ 973.247 xe máy điện, tăng 90,5% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 32,2% tổng lượng xe hai bánh bán ra. Thị trường tăng trưởng nhanh mở ra cơ hội cho những thương hiệu mới, nhưng cũng khiến cuộc cạnh tranh ngày càng khắt khe.

img

Xe máy điện ngày càng trở nên phổ biến tại Việt Nam. Ảnh: Honda

Khi người mua có nhiều lựa chọn, quyết định xuống tiền không còn chỉ dựa vào xu hướng mà phụ thuộc vào những tiêu chí cụ thể hơn, từ độ bền, an toàn, công nghệ, thiết kế phù hợp nhu cầu hằng ngày đến giá bán và khả năng bảo hành, bảo dưỡng. Để đáp ứng kỳ vọng này, doanh nghiệp phải giải quyết nhiều bài toán phía sau sản phẩm, như năng lực sản xuất ổn định, chuỗi cung ứng linh kiện, làm chủ công nghệ từ phần cứng đến phần mềm, kiểm soát chất lượng và dịch vụ sau bán hàng.

Đây cũng là những thách thức AVES phải đối mặt khi gia nhập thị trường ở thời điểm hiện tại.

Thấy gì từ các hãng đi trước?

Các thương hiệu nội địa đi trước như VinFast, Pega hay Dat Bike gia nhập thị trường trong một bối cảnh khác. Khi đó, xe máy điện vẫn là phân khúc tương đối nhỏ, thị trường có nhiều sản phẩm giá rẻ, nguồn gốc và chất lượng không đồng đều. Với những doanh nghiệp muốn phát triển sản phẩm lâu dài, chất lượng và khả năng làm chủ công nghệ trở thành yếu tố quan trọng để tạo khác biệt.

VinFast là một ví dụ. Gia nhập thị trường xe máy điện từ năm 2018, hãng mất khoảng 5 năm để gần như hoàn toàn làm chủ công nghệ sản xuất. Trong khi đó, Dat Bike, thành lập năm 2019, cũng lựa chọn phát triển công nghệ lõi ngay từ đầu, từ động cơ, pin, hệ thống quản lý pin đến bộ điều khiển và bộ sạc.

img

VinFast mất nhiều năm để tự chủ sản xuất hoàn toàn. Ảnh: VinFast

Dù khác nhau về quy mô, hành trình của hai thương hiệu xe máy điện hàng đầu Việt Nam cho thấy việc tạo khác biệt về chất lượng đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào công nghệ cốt lõi, đồng thời cần thời gian để tích lũy và làm chủ năng lực này.

AVES gia nhập thị trường ở một giai đoạn cạnh tranh hơn hẳn. VinFast đã có vị thế mạnh và liên tục ra mắt sản phẩm mới. Dat Bike ngày càng khẳng định chất lượng và được thị trường đón nhận. Các hãng ngoại cũng mở rộng hiện diện, như Yadea xây nhà máy thứ hai tại Việt Nam, còn Honda đã lắp ráp xe điện trong nước và dự kiến tiếp tục mở rộng danh mục trong thời gian gần.

img

Các hãng ngoại cũng đang đẩy mạnh sản xuất xe ở Việt Nam. Ảnh: Yadea

Khi thị trường đã tăng trưởng mạnh và nhiều thương hiệu lớn tiếp tục mở rộng nguồn lực, chất lượng không còn là yếu tố tạo khác biệt duy nhất mà dần trở thành điều kiện cơ bản để cạnh tranh. Một thương hiệu mới muốn tìm được chỗ đứng cần có sự chuẩn bị đồng bộ hơn, từ sản phẩm, năng lực sản xuất đến công nghệ và dịch vụ.

Đội ngũ lãnh đạo AVES từng làm việc trong hệ sinh thái Vingroup, trong đó có lĩnh vực xe máy điện. Những kinh nghiệm này là một phần cơ sở để doanh nghiệp xác định hướng đi khi tham gia thị trường.

Năng lực sản xuất được chuẩn bị từ sớm

AVES chọn đầu tư vào năng lực sản xuất ngay từ giai đoạn đầu. Chỉ hơn hai tháng sau ngày thành lập, doanh nghiệp công bố kế hoạch đầu tư hơn 250 tỷ đồng phát triển tổ hợp nhà máy và Trung tâm R&D tại Hưng Yên, với tổng diện tích sử dụng 30.000 m2. Dự án được phát triển trên cơ sở hạ tầng nhà xưởng hiện hữu, bao gồm dây chuyền sản xuất, khu nghiên cứu và phát triển sản phẩm, văn phòng kỹ thuật cùng các hạng mục phụ trợ.

img

AVES đầu tư nhà máy lớn ngay từ thời điểm ban đầu. Ảnh: AVES

Nhà máy có công suất thiết kế 300.000 xe mỗi năm, dự kiến vận hành từ quý II/2027, phục vụ sản xuất xe đạp điện, xe máy điện và xe ba bánh điện. Đây là ba nhóm sản phẩm trọng tâm trong chiến lược của AVES. Theo kế hoạch, những dòng xe đầu tiên sẽ được sản xuất và thương mại hóa trong năm 2027.

Song song với việc hoàn thiện cơ sở vật chất, doanh nghiệp đang chuẩn bị hệ thống cung ứng, mở rộng mạng lưới đối tác và tuyển dụng nhân sự kỹ thuật cho giai đoạn vận hành. Đây là những mắt xích cần thiết để đưa nhà máy từ giai đoạn chuẩn bị sang sản xuất thực tế.

R&D - nền tảng phát triển sản phẩm chất lượng và phù hợp với thị trường trong nước

Nếu nhà máy là nền tảng đưa xe ra thị trường, Trung tâm R&D cho thấy cách AVES tiếp cận quá trình phát triển sản phẩm. Trung tâm dự kiến quy tụ hơn 50 kỹ sư, chuyên gia thuộc các lĩnh vực cơ khí, điện - điện tử, phần mềm và công nghệ điều khiển. Cơ sở này được định hướng trang bị phòng thí nghiệm và các khu vực thử nghiệm chuyên dụng, phục vụ việc đánh giá hiệu suất vận hành, độ bền, tính an toàn và khả năng đáp ứng điều kiện sử dụng thực tế.

img

Khâu nghiên cứu và phát triển cũng được chú trọng. Ảnh: AVES

Đáng chú ý, Trung tâm R&D được bố trí ngay trong tổ hợp nhà máy. Cách tổ chức này giúp đội ngũ nghiên cứu, thiết kế và kỹ thuật sản xuất phối hợp trực tiếp. Kết quả thử nghiệm có thể được đưa trở lại khâu thiết kế hoặc quy trình sản xuất để điều chỉnh trước khi sản phẩm được thương mại hóa.

Mô hình này giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để AVES chủ động hơn trong việc hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật theo nhu cầu sử dụng tại Việt Nam và những thị trường mà doanh nghiệp hướng tới.

Ông Nguyễn Văn Thanh, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc AVES, cho biết ngay từ khi thành lập, doanh nghiệp đã xác định nghiên cứu, phát triển và sản xuất là những lĩnh vực cần được đầu tư song song. Theo ông, để tạo ra sản phẩm chất lượng và có khả năng cạnh tranh lâu dài, doanh nghiệp cần chủ động phát triển sản phẩm, nắm rõ công nghệ và quy trình sản xuất.

img

Khu nghiên cứu được đặt ngay cạnh khu sản xuất. Ảnh: AVES

Đặc biệt, so với các hãng đi trước, điểm khác biệt trong định hướng của AVES là không giới hạn ở lĩnh vực xe điện. Doanh nghiệp muốn phát triển hệ sinh thái gồm ba mảng: Di chuyển thông minh (Smart Mobility), Năng lượng xanh (Green Energy) và Thiết bị nhà thông minh (Smart Home IoT).

Như vậy, AVES còn hướng tới một hệ sản phẩm rộng hơn, kết nối việc di chuyển với năng lượng và không gian sống. Do đó, để hiện thực hóa định hướng này, doanh nghiệp cần chuẩn bị bài bản nền tảng sản xuất và nghiên cứu ngay từ đầu.

img