250 tỷ của AVES để xây nhà máy là to hay nhỏ? Đặt cạnh VinFast, Yadea hay Dat Bike để thấy câu trả lời
250 tỷ đồng cho một tổ hợp nhà máy và trung tâm R&D là con số lớn với một startup mới hơn 2 tháng tuổi. Tuy nhiên, khi đặt cạnh các nhà máy của VinFast hay Yadea, khoản đầu tư này cho thấy AVES đang chọn một lối đi khá khác.
Ngày 18/11/2026, Công ty Cổ phần Công nghệ và Năng lượng Xanh AVES công bố kế hoạch đầu tư hơn 250 tỷ đồng để phát triển tổ hợp nhà máy sản xuất xe điện kết hợp Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) tại Hưng Yên. AVES được thành lập ngày 9/9/2026, do ông Nguyễn Văn Thanh, cựu Tổng giám đốc Green SM, sáng lập và nắm 85% vốn tại thời điểm thành lập.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự chú ý, bởi chỉ sau hơn 2 tháng hoạt động, doanh nghiệp đã công bố một nhà máy có công suất thiết kế hàng trăm nghìn xe mỗi năm. Câu hỏi đặt ra là 250 tỷ đồng thực sự lớn đến đâu trong ngành xe máy điện.
Nhà máy của AVES có gì?
Theo công bố của doanh nghiệp, tổ hợp có tổng diện tích sử dụng khoảng 30.000 m², công suất thiết kế 300.000 xe/năm, phục vụ sản xuất ba nhóm sản phẩm gồm xe đạp điện, xe máy điện và xe ba bánh điện. Nhà máy dự kiến đi vào vận hành trong quý II/2027, còn những mẫu xe đầu tiên mang thương hiệu AVES được lên kế hoạch ra mắt vào mùa hè cùng năm.

Điều đáng chú ý là tổ hợp này được phát triển trên cơ sở hạ tầng nhà xưởng hiện hữu, gồm dây chuyền sản xuất, khu R&D, văn phòng kỹ thuật và các hạng mục phụ trợ. Nói cách khác, AVES không xây nhà máy mới từ đầu trên một khu đất trống.
Đặt cạnh VinFast và Yadea
So với hai cái tên dẫn đầu thị trường xe hai bánh điện, quy mô vốn của AVES ở mức khiêm tốn.
Nhà máy sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh, chính thức vận hành từ tháng 4/2026, có tổng vốn đầu tư hơn 13.250 tỷ đồng, xây dựng trên diện tích hơn 64 ha tại Khu kinh tế Vũng Áng. Công suất thiết kế tối đa của nhà máy là 2 triệu xe/năm. Như vậy, riêng nhà máy này đã có vốn gấp khoảng 53 lần khoản đầu tư AVES vừa công bố. Đây cũng chỉ là nhà máy xe máy điện thứ hai của VinFast, sau tổ hợp tại Hải Phòng hoạt động từ năm 2018.

Trong khi đó, Yadea đưa vào vận hành nhà máy thứ hai tại Khu công nghiệp Tân Hưng (Bắc Ninh) với vốn đầu tư giai đoạn 1 hơn 100 triệu USD, tương đương khoảng 2.600 tỷ đồng. Nhà máy rộng hơn 232.000 m², công suất ban đầu 1 triệu xe/năm và dự kiến nâng lên 2 triệu xe/năm. Vốn đầu tư của Yadea vì vậy gấp khoảng 10 lần, còn diện tích gấp gần 8 lần tổ hợp của AVES.

Đặt cạnh Dat Bike
Nếu so với một startup trong nước như Dat Bike, câu chuyện lại khác.
Dat Bike, thành lập năm 2019, đến tháng 9/2025 đã huy động tổng cộng 47 triệu USD (khoảng 1.200 tỷ đồng) sau vòng Series B trị giá 22 triệu USD. Số vốn này được dùng cho cả nghiên cứu, mở rộng sản xuất lẫn phát triển kênh phân phối, không dành riêng cho nhà máy. Dat Bike theo đuổi mô hình tích hợp dọc, tự phát triển từ khung sườn, vỏ nhựa, bộ điều khiển động cơ, pin cho tới phần mềm.
Đặt trong tương quan này, 250 tỷ đồng ngay ở bước khởi đầu là khoản đầu tư đáng kể với một startup. Con số này tương đương khoảng 1/5 tổng số vốn Dat Bike huy động được sau 6 năm.

Chưa tới 1 triệu đồng cho mỗi xe công suất
Một cách nhìn khác là chia vốn đầu tư cho công suất thiết kế. Theo cách tính này, mỗi xe công suất của VinFast Hà Tĩnh tốn khoảng 6,6 triệu đồng, của Yadea khoảng 2,6 triệu đồng (tính theo vốn và công suất giai đoạn 1). Con số của AVES chỉ vào khoảng 0,8 triệu đồng.
Phép tính này chỉ mang tính tham khảo, bởi phạm vi đầu tư của mỗi dự án khác nhau, từ chi phí đất, nhà xưởng tới số công đoạn sản xuất. Công suất 300.000 xe của AVES cũng bao gồm cả xe đạp điện, vốn có quy trình lắp ráp đơn giản hơn xe máy điện.
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, AVES vừa đăng ký tăng vốn điều lệ lần thứ hai, từ 42 tỷ đồng lên 59,1 tỷ đồng. Lần tăng vốn đầu tiên diễn ra ngày 2/10, nâng vốn từ 30 tỷ đồng lúc thành lập lên 42 tỷ đồng. Dù vậy, khoản đầu tư hơn 250 tỷ đồng vẫn gấp hơn 4 lần vốn điều lệ hiện tại. Doanh nghiệp chưa công bố cơ cấu nguồn vốn cho dự án, tức phần nào là vốn tự có, phần nào đến từ vay hoặc huy động thêm.
Bên cạnh đó, 300.000 xe/năm là công suất thiết kế, không phải sản lượng hay doanh số dự kiến. Thị trường xe máy điện Việt Nam đang cạnh tranh gay gắt, với VinFast, Yadea cùng hàng loạt thương hiệu nội địa và Trung Quốc. Ngay cả các hãng xe xăng lâu năm như Honda hay Yamaha cũng đã tham gia phân khúc này.
Về đội ngũ, AVES có lợi thế nhất định khi người sáng lập từng hơn 7 năm làm việc trong hệ sinh thái Vingroup, còn một cổ đông sáng lập khác từng giữ vị trí Phó Tổng giám đốc phụ trách kinh doanh xe máy điện tại VinFast. Tuy nhiên, khả năng cạnh tranh thực tế của AVES chỉ có thể đánh giá khi những mẫu xe đầu tiên chính thức ra mắt vào mùa hè 2027.
