Toyota thay tướng: CEO rời ghế sau gần 3 năm, nhường chỗ cho ‘ông trùm tài chính’ lên ngôi

Toyota Motor Corporation vừa xác nhận một trong những thay đổi lãnh đạo đáng chú ý nhất trong nhiều năm trở lại đây khi CEO Koji Sato sẽ rời vị trí điều hành, nhường ghế cho Giám đốc Tài chính (CFO) Kenta Kon từ tháng 4/2026. Động thái này diễn ra trong bối cảnh hãng xe lớn nhất thế giới đang đứng trước những thách thức lớn liên quan tới chuyển dịch công nghệ, cạnh tranh toàn cầu và áp lực ngày càng tăng về quản trị doanh nghiệp.

Koji Sato được bổ nhiệm làm CEO Toyota vào tháng 4/2023, kế nhiệm Akio Toyoda – người sau đó chuyển sang vai trò Chủ tịch. Xuất thân từ lĩnh vực kỹ thuật và phát triển sản phẩm, ông Sato từng giữ các vị trí quan trọng tại Lexus và mảng xe điện của Toyota. Trong nhiệm kỳ của mình, ông duy trì chiến lược đa hướng công nghệ, coi hybrid là trụ cột, song song với việc phát triển xe điện pin và công nghệ hydro.

Theo cơ cấu mới, Koji Sato sẽ không rời tập đoàn mà chuyển sang đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Công nghiệp – một vị trí mới được thiết lập, tập trung vào các vấn đề chiến lược dài hạn và quan hệ trong ngành, thay vì điều hành hoạt động kinh doanh hàng ngày.

Người kế nhiệm ông, Kenta Kon, là một gương mặt kỳ cựu trong nội bộ Toyota. Ông sinh năm 1968, tốt nghiệp Đại học Tohoku và gia nhập Toyota Motor Corporation từ năm 1991. Không giống nhiều CEO trước đây của Toyota vốn có nền tảng kỹ thuật, Kenta Kon xây dựng sự nghiệp gần như hoàn toàn trong lĩnh vực tài chính – kế toán, từng bước thăng tiến qua nhiều vị trí quan trọng liên quan tới quản trị tài chính của tập đoàn.

Trong hơn ba thập kỷ làm việc tại Toyota, Kenta Kon từng giữ vai trò Giám đốc bộ phận kế toán, Giám đốc tài chính cấp cao, sau đó được bổ nhiệm làm CFO của tập đoàn. Ông cũng là thành viên ban điều hành và giữ vị trí Phó Chủ tịch điều hành trước khi được lựa chọn cho vai trò CEO. Ngoài mảng tài chính truyền thống, Kon còn tham gia điều hành Woven by Toyota – đơn vị phụ trách phần mềm và các giải pháp di động, cho thấy phạm vi ảnh hưởng của ông không chỉ giới hạn ở các con số.

Việc Toyota lựa chọn một CEO có nền tảng tài chính sâu thay vì xuất thân từ kỹ thuật được xem là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong ưu tiên lãnh đạo của hãng. Thời gian gần đây, Toyota phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ cổ đông liên quan đến tính minh bạch, cấu trúc sở hữu chéo và các thương vụ nội bộ. Đồng thời, môi trường cạnh tranh trong ngành ô tô toàn cầu đang biến động mạnh với sự trỗi dậy nhanh chóng của các hãng xe Trung Quốc trong lĩnh vực xe điện, phần mềm và chuỗi cung ứng.

Dù Toyota vẫn duy trì kết quả kinh doanh tích cực nhờ lợi thế quy mô và điều kiện tỷ giá thuận lợi, giới quan sát cho rằng việc bổ nhiệm Kenta Kon làm CEO có thể giúp hãng tăng cường kỷ luật tài chính, kiểm soát chi phí và cải thiện hiệu quả sử dụng vốn trong giai đoạn chuyển mình quan trọng. Đây cũng là thời điểm Toyota phải cân bằng giữa việc bảo vệ các thế mạnh truyền thống và đầu tư mạnh hơn cho các công nghệ mới như xe điện, phần mềm và dịch vụ di động.

Thay đổi nhân sự cấp cao lần này vì vậy không chỉ mang ý nghĩa cá nhân, mà còn phản ánh hướng đi chiến lược của Toyota trong những năm tới: thận trọng hơn về tài chính, chịu áp lực lớn hơn từ cổ đông, và buộc phải đưa ra những quyết định nhanh và dứt khoát hơn trong cuộc đua công nghệ đang ngày càng khốc liệt của ngành ô tô toàn cầu.