Bí kíp độ bán tải đi cắm trại bạn nên biết: Nhiều món cần nhưng cũng lắm thứ thừa thãi
Một chiếc bán tải đi phượt không nhất thiết phải có lốp khổng lồ, nâng gầm, tời kéo hay phụ kiện dắt đầy. Theo kinh nghiệm của một người chơi lâu năm, nhiều món đồ tưởng cần thiết thực tế có thể khiến xe nặng hơn, tốn xăng và khó sử dụng hằng ngày.
Jakob Schiller, cây viết của Outside, có một câu chuyện thú vị. Là một người thường xuyên đi dã ngoại, những đời xe anh sử dụng hầu hết được trang bị để phục vụ sở thích này.
Đã từng có thời gian, anh đã lắp gần như mọi món đồ thường thấy trên một chiếc xe đi khám phá, như lốp mud-terrain cỡ lớn, nâng gầm, thay cản, đèn phụ, tời kéo, thêm ngăn kéo cho thùng bán tải, lều trên nóc, mái che khi dựng trại, thậm chí cả một màn hình GPS 10 inch.

Chiếc bán tải đầu tiên của Jakob Schiller được độ rất đẹp, rất nhiều đồ chơi, nhưng lái rất dở. Ảnh: Outiside/Jakob Schiller
Thoạt trông, chiếc xe nhìn rất "lực", rất "dã ngoại", nhưng đổi lại, Schiller mô tả nó là "gần như không thể lái nổi". Lốp lớn và hàng loạt trang bị bổ sung khiến chiếc xe đi cao tốc như "bò", càng ì hơn khi leo dốc, và độ ăn xăng tăng chóng mặt.
Cuối cùng, sau nhiều kinh nghiệm "đau thương", anh rút ra kết luận: Thay vì cố lắp mọi thứ có thể, nên ưu tiên một chiếc xe dễ sử dụng hằng ngày mà vẫn đủ khả năng đi phượt.
Dưới đây là những món đồ mà một chiếc bán tải đi phượt nên có, có thể bổ sung nếu muốn và những món đồ không quá cần thiết.
Những trang bị nên có
Lốp đa địa hình all-terrain
Lốp all-terrain (A/T) là nâng cấp quan trọng hàng đầu đối với một chiếc xe thường xuyên đi phượt. Lốp A/T giúp xe thích nghi tốt hơn với đường đất, đá hoặc bùn nhẹ, đồng thời có độ bền cao hơn khi phải chạy trên những bề mặt dễ gây hư hỏng lốp.

Lốp all-terrain là nâng cấp quan trọng. Ảnh: Ford
Lốp A/T là đủ dùng cho hầu hết nhu cầu đi phượt có qua địa hình khó. Lốp M/T (Mud-Terrain) sẽ phù hợp với những người thường xuyên bò đá hoặc phải vượt hàng trăm km đường bùn. Với xe vẫn chạy phố và cao tốc thường xuyên, lốp M/T có thể mang đến nhiều bất tiện hơn lợi ích.
Kích thước cũng nên được giữ ở mức hợp lý. Lốp quá lớn có thể ảnh hưởng tới khả năng tăng tốc, mức tiêu thụ nhiên liệu và đặc tính vận hành.
Ngoài ra, một chiếc lốp dự phòng đúng kích thước cùng bộ vá lốp tốt cũng được xếp vào nhóm cần mang theo.
Máy định vị cầm tay
Khi đi tới những nơi không có sóng di động, máy định vị cầm tay có thể trở thành công cụ quan trọng trong trường hợp cần cứu hộ. Chủ xe có thể mua các thiết bị chuyên dụng. Loại này cũng được bán khá phổ biến ở Việt Nam, giá từ vài triệu đến khoảng 20 triệu tùy loại và nơi bán.
Smartphone có kết nối vệ tinh cũng có thể đảm nhiệm một phần chức năng này, nhưng thiết bị chuyên dụng có lợi thế về thời lượng pin.
Bộ dụng cụ sửa chữa cơ bản
Không nhất thiết phải mang theo cả một bộ đồ nghề chuyên nghiệp, chỉ cần một bộ cơ bản là có thể giải quyết hầu hết các vấn đề phát sinh trên đường. Schiller tiết lộ phần lớn sự cố chỉ là vấn đề về bu-lông hoặc các chi tiết bị lỏng sau thời gian chạy đường xấu. Dây câu bình và bộ kích bình di động cũng nên có bởi ắc quy hết điện có thể khiến chiếc xe mắc kẹt.
Kích nâng gầm có thể mang theo, nhưng dạng kích thủy lực đơn giản sẽ dễ sử dụng hơn dạng cơ khá nặng, thậm chí có thể nguy hiểm nếu sử dụng không đúng cách.
Bộ cứu hộ
Bộ cứu hộ cơ bản nên gồm thiết bị xả áp suất lốp, máy nén khí, xẻng, tấm thoát lầy và dây kéo.

Bộ dụng cụ cơ bản là đủ giải quyết hầu hết các vấn đề thường gặp khi đi phượt bằng bán tải. Ảnh: SandTow
Schiller từng mắc kẹt trên một bãi cát khi thủy triều đang lên. Sau khi giảm áp suất lốp để tăng độ bám, chiếc xe có thể tự thoát khỏi khu vực cát mềm. Sau đó, máy nén khí được sử dụng để đưa áp suất lốp trở lại mức phù hợp.
Tấm thoát lầy cũng hữu ích trong nhiều tình huống trên cát, bùn hoặc tuyết mà chưa cần tới những hệ thống cứu hộ phức tạp hơn.
Bộ sơ cứu
Một bộ sơ cứu đầy đủ là trang bị luôn cần mang theo khi tới những nơi xa khu dân cư. Ngoài các vật dụng thông thường, bộ sơ cứu dành cho những chuyến đi dài có thể bổ sung garô và thuốc cầm máu. Tuy nhiên, việc biết cách sử dụng chúng cũng quan trọng không kém.
Bộ đàm cầm tay
Nếu nhiều xe đi cùng nhau thành đoàn, bộ đàm giúp các thành viên giữ liên lạc tại những khu vực không có sóng điện thoại. Bộ đàm cầm tay hợp lý hơn loại gắn cố định trên táp-lô vì không che tầm nhìn, không cần đấu dây vào hệ thống điện và có thể mang ra khỏi xe khi cần.
Nước và vòi nước di động
Nguồn nước sạch là một trong những thứ cơ bản nhất trong những chuyến đi xa khu dân cư. Ngoài bình chứa nước, các loại vòi chạy pin có thể gắn trực tiếp lên bình cũng rất hữu ích. Nước được kiểm soát tốt hơn khi rửa tay hoặc rửa bát, qua đó hạn chế lãng phí. Vòi tắm di động cũng hữu ích để rửa bùn đất khỏi giày, xe đạp hoặc tắm cho thú cưng.
Những trang bị có thể cần
Nâng cấp hệ thống treo
Không phải chiếc bán tải đi phượt nào cũng cần nâng gầm. Nếu xe chở thêm cả "nhà di động", lều nóc và lượng hành lý lớn trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, nâng cấp hệ thống treo để chịu tải tốt hơn là hợp lý.

Nếu không đi chơi thường xuyên và không có nhu cầu chở nặng, nâng cấp hệ thống treo là không quá cần thiết. Ảnh: Suspension Superstore
Ngược lại, nếu chỉ đi cắm trại vài lần mỗi năm và không mang tải trọng lớn, hệ thống treo nguyên bản có thể vẫn đáp ứng đủ nhu cầu, bởi bản thân bán tải vốn đã là loại xe được phát triển để đi phượt.
Lều nóc
Lều nóc có nhiều ưu điểm: dựng nhanh, thường đi kèm đệm ngủ và giúp người dùng nằm cách khỏi mặt đất ẩm ướt hoặc bùn.
Nhưng đây cũng là một khối lượng lớn đặt ở vị trí cao trên xe. Lều nóc có thể làm tăng lực cản không khí, mức tiêu thụ nhiên liệu và gây bất tiện khi tháo lắp.
Món đồ này hợp lý hơn nếu người dùng có sẵn giải pháp tháo và cất lều thuận tiện khi không đi cắm trại.
Giá nóc
Giá nóc hoặc thanh ngang cần thiết nếu muốn lắp lều nóc và cũng có thể được sử dụng để chở thêm hành lý.

Cần cân nhắc khi lắp thêm giá nóc hay lều. Ảnh: Tuff Stuff Overland
Tuy nhiên, càng đặt nhiều đồ trên nóc, trọng tâm xe càng cao và lực cản không khí càng lớn. Vì vậy, chủ xe không nên coi phần nóc như một không gian để chất thêm mọi món đồ còn thiếu chỗ.
Tủ lạnh
Tủ lạnh chuyên dụng giải quyết được một trong những bất tiện phổ biến của thùng giữ lạnh: thực phẩm bị ngâm trong nước khi đá tan.
Đổi lại, chi phí không chỉ nằm ở chiếc tủ lạnh. Người dùng có thể phải đầu tư thêm pin phụ, trạm điện di động hoặc tấm năng lượng mặt trời để cấp điện.
Nếu chỉ cắm trại một vài ngày, thùng giữ lạnh thông thường vẫn đủ dùng. Với những chuyến kéo dài từ một tuần trở lên, hãy cân nhắc tủ lạnh.
Những trang bị không thực sự cần đến
Tời kéo
Tời là một trong những món đồ dễ khiến chiếc xe trông giống một bản độ off-road chuyên nghiệp, nhưng đáng kinh ngạc là, theo trang Outide, số đông dân phượt không thực sự cần đến nó.

Hầu hết người dùng sẽ không cần đến tời kéo. Ảnh: Chandler Truck Accessories
Tời phù hợp với những chuyến đi qua khu vực cực kỳ hẻo lánh hoặc các cung đường khó, nơi người lái có khả năng phải tự cứu xe mà không có sự hỗ trợ.
Trong điều kiện thông thường, dây kéo, tấm thoát lầy, xẻng và các dụng cụ cứu hộ cơ bản có thể đã đủ.
Đèn phụ
Những dàn đèn công suất lớn có thể hữu ích nếu thường xuyên phải chạy hàng giờ trên đường đất vào ban đêm.
Tuy nhiên, đèn chất lượng tốt có giá cao, việc lắp đặt phức tạp và khả năng sử dụng trên đường công cộng cũng bị hạn chế.
Trong phần lớn những chuyến đi, hệ thống đèn pha nguyên bản vẫn đáp ứng được nhu cầu.

Đèn trên xe hiện đại sáng hơn trước rất nhiều, đến mức nhiều nơi còn đang xem xét giới hạn độ sáng. Do đó, việc độ thêm đèn có thể không thực sự cần thiết. Ảnh: MotorBiscuit
Mái che
Mái che gắn bên hông xe giúp tránh nắng và mưa tại điểm cắm trại, nhưng cũng đi kèm nhiều đánh đổi. Nó làm tăng trọng lượng và lực cản không khí, đồng thời có thể phát ra tiếng rung khó chịu khi chạy trên đường xấu.
Chủ xe có thể sử dụng mái che di động xếp được trong thùng xe. Loại này mất nhiều thời gian dựng hơn nhưng có thể tháo hoàn toàn khỏi xe khi không sử dụng.
Hệ thống ngăn kéo thùng sau
Các ngăn kéo cố định có vẻ là giải pháp tốt để sắp xếp đồ đạc gọn gàng nhưng cũng chiếm một phần đáng kể không gian thùng xe. Ngoài trọng lượng tăng thêm, người dùng còn khó tháo chúng khi cần lấy lại toàn bộ khả năng chở hàng của chiếc bán tải.
Thay vào đó, nên sử dụng các thùng chứa đồ riêng biệt và cố định chúng bằng dây chằng. Cách này nhẹ và linh hoạt hơn khi chiếc xe phải đảm nhiệm cả nhu cầu sử dụng hằng ngày.

Có ngăn kéo trông gọn gàng hơn, nhưng cũng khá bất tiện. Ảnh: Etsy
Can xăng dầu
Nhiều người đi phượt có thói quan mang theo can xăng/dầu vì sợ không tìm được trạm. Tuy nhiên, với những hành trình được lên kế hoạch tốt, chúng có thể không cần thiết.
Can xăng/dầu vẫn cần thiết nếu đi qua khu vực thực sự biệt lập. Nhưng với phần lớn người dùng. việc lên kế hoạch, xác định trước quãng đường và vị trí các trạm xăng có thể giúp loại bỏ thêm một món đồ nặng khỏi chiếc xe.
Theo Outside, xây dựng một chiếc xe bán tải đi phượt không đơn giản là lắp càng nhiều phụ kiện càng tốt. Lốp lớn hơn, giá nóc, lều, tời, ngăn kéo hay những món đồ treo bên ngoài đều cộng thêm trọng lượng và có thể ảnh hưởng tới mức tiêu thụ nhiên liệu, khả năng tăng tốc cũng như cảm giác lái.
Với một chiếc xe vẫn được sử dụng hằng ngày, lựa chọn trang bị theo đúng nhu cầu có thể quan trọng hơn việc cố xây dựng một chiếc bán tải sẵn sàng cho mọi tình huống.
