“Haval dừng bán rồi” — suy nghĩ này khiến tôi dần quên Great Wall Motors, và cũng chính là lý do tôi liều sang Trung Quốc xem họ thực sự là ai.
Có những thương hiệu biến mất theo cách rất ồn ào.
Nhưng cũng có những cái tên lặng lẽ rời khỏi cuộc trò chuyện của người dùng.
Great Wall Motors (GWM), hay chính xác hơn là Haval tại Việt Nam, có lẽ thuộc về trường hợp thứ hai.
Những chiếc Haval H6 vẫn còn đó. Đại lý vẫn bán, nhưng là bán nốt. Không còn những chiến dịch quảng bá. Không còn các buổi lái thử. Không còn những bài đăng rầm rộ trên mạng xã hội. Một vài showroom đã đóng cửa, số khác đổi biển hiệu. Mọi thứ diễn ra đủ chậm để người ta không nhận ra, nhưng cũng đủ lâu để phần lớn khách hàng mặc định rằng: GWM đã rời Việt Nam.
Thú thật, tôi cũng từng nghĩ như vậy. Cho đến khi nhận được một email.
Ở Việt Nam, GWM là một cái tên khá xa lạ. Ở Bảo Định, đó gần như là niềm tự hào của cả thành phố.
“Tôi muốn mời anh sang Trung Quốc.”
Đó là lời mở đầu từ phía Great Wall Motors. Điều buồn cười là trước đó, chúng tôi hoàn toàn không quen nhau. Không có người giới thiệu. Không có mối quan hệ nào từ trước.
Rồi chỉ là vài email, vài cuộc họp trực tuyến, vài lần trao đổi về những điều họ muốn kể với truyền thông Việt Nam.
Tôi vốn khá thận trọng với những lời mời kiểu này. Nhất là ở thời điểm, niềm tin của con người qua các sợi dây vô hình mang tên trực tuyến quá mong manh. Tôi chưa cảm thấy có một điểm bám nào để tin vào chuyến đi này.
Nhưng sự tò mò luôn thắng.
Nếu một thương hiệu đang gần như "mất tích" ở Việt Nam lại muốn mời mình sang tận đại bản doanh, hẳn phải có điều gì đó đáng để xem.
Vậy là tôi lên đường. Điểm đến là Bảo Định — nơi Great Wall Motors bắt đầu mọi thứ và cũng là nơi khiến tôi phải viết lại gần như toàn bộ những gì mình từng nghĩ về hãng xe này.
Ở Việt Nam, Great Wall Motors là một cái tên khá xa lạ. Ở Bảo Định, đó gần như là một niềm tự hào của cả thành phố.
Một hãng xe, bằng cách nào đó, đã trở thành một phần trong nhịp sống của thành phố này. Đứng từ trên cao nhìn xuống khu phức hợp của GWM, tôi mới hình dung được quy mô thực sự của tập đoàn.
Nhiều người vẫn mặc định GWM đồng nghĩa với Haval H6. Nhưng Haval chỉ là một mảnh ghép rất nhỏ.
Có lẽ ở Việt Nam, nhiều người vẫn mặc định Great Wall Motors đồng nghĩa với Haval H6. Nhưng thực tế, Haval chỉ là một mảnh ghép rất nhỏ.
SUV phổ thông có Haval.
SUV địa hình cao cấp có Tank.
Xe điện có Ora.
Xe sang có Wey.
Bán tải gần như đã trở thành "đặc sản" của GWM suốt nhiều năm qua. Ở Trung Quốc, nếu nhắc đến SUV hay off-road, rất khó để bỏ qua Great Wall Motors. Đó là vị thế được xây dựng trong nhiều thập kỷ, chứ không phải một hiện tượng nhất thời.
Dĩ nhiên, họ cũng không đứng ngoài cơn bão đang quét qua ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc. Xe điện tăng trưởng với tốc độ khủng khiếp. Cuộc chiến giá bán ngày càng khốc liệt. Những hãng xe truyền thống buộc phải thay đổi nhanh hơn bao giờ hết.
Great Wall Motors cũng chịu áp lực ấy. Nhưng điều tôi nhìn thấy không phải là một doanh nghiệp co cụm. Mà là một doanh nghiệp đang dịch chuyển.
Trong những buổi làm việc với lãnh đạo GWM, cụm từ tôi nghe nhiều nhất không phải "China". Mà là "Global".
Họ nói về Brazil.
Nói về Australia.
Nói về Trung Đông.
Nói về Malaysia.
Ở Brazil, Great Wall Motors đầu tư nhà máy, nội địa hóa sản xuất và nhanh chóng xây dựng chỗ đứng trên một trong những thị trường ô tô lớn nhất Nam Mỹ.
Ở Dubai, họ bắt đầu gần như từ con số 0. Nhưng bằng các dòng SUV và bán tải phù hợp với điều kiện vận hành khắc nghiệt, GWM dần trở thành một trong những thương hiệu Trung Quốc được nhắc đến nhiều nhất.
Malaysia lại là một câu chuyện khác. Thay vì chạy đua doanh số, Wey được định vị ở phân khúc cao cấp. Một lựa chọn có phần mạo hiểm, nhưng đủ để chứng minh GWM muốn xây dựng thương hiệu, chứ không đơn thuần bán xe.
Điều thú vị hơn cả là cách họ giữ khách hàng. Ở nhiều thị trường, GWM triển khai chương trình thu mua xe cũ để khách hàng đổi sang xe mới của hãng với chi phí dễ tiếp cận hơn. Đây không phải ý tưởng mới nhưng là một chiến lược đủ thực tế để giúp thương hiệu phát triển bền vững.
Đó là kiểu tư duy khiến tôi nhận ra rằng, Great Wall Motors đang chuẩn bị cho một cuộc chơi dài hơi.
Khoảnh khắc tôi nhớ nhất không phải nhà máy, cũng không phải trung tâm nghiên cứu.
Nếu phải chọn một khoảnh khắc khiến tôi nhớ nhất trong chuyến đi này. Thì đó không phải nhà máy. Cũng không phải trung tâm nghiên cứu. Mà là buổi lái thử tại Wuzhou Cross Country Camping Base — thực tình chưa biết phải dịch sang tiếng Việt thế nào và tìm trên Google Maps ra sao, nhưng tôi và có lẽ đa phần các bạn khó có thể nghĩ một khu thử xe lại có thể đẹp đến vậy.
Và vô số dạng địa hình tự nhiên mà có lẽ cả ngày cũng không khám phá hết. Nếu chỉ nhìn từ xa, nơi này giống một công viên quốc gia hơn là sân thử xe.
Nhưng rồi những chiếc Tank bắt đầu lao vào.
Có những đoạn, theo phản xạ, tôi nghĩ chiếc xe sẽ phải dừng lại. Nhưng không, nó vẫn đi tiếp. Chậm rãi. Bình tĩnh. Như thể đó là điều rất bình thường.
Đó không phải một chiếc SUV được tạo ra để trông mạnh mẽ. Nó thực sự được sinh ra cho những cung đường như thế.
Khoảnh khắc ấy, tôi hiểu vì sao Great Wall Motors lại tự tin với Tank đến vậy.
Khi máy bay hạ cánh, hình ảnh đầu tiên hiện lên trong đầu tôi lại là những showroom Haval khá yên ắng.
Khi máy bay hạ cánh xuống Việt Nam, hình ảnh đầu tiên hiện lên trong đầu tôi lại là những showroom Haval khá yên ắng.
Thật kỳ lạ.
Bởi chỉ vài ngày trước, tôi vừa đứng giữa một hệ sinh thái khổng lồ, nơi hàng chục nghìn con người vẫn miệt mài nghiên cứu, sản xuất và chuẩn bị cho những bước tiến tiếp theo của Great Wall Motors trên toàn cầu.
Khoảng cách giữa hai hình ảnh ấy lớn đến mức khiến tôi phải suy nghĩ. Có lẽ, điều GWM thiếu ở Việt Nam chưa hẳn là sản phẩm. Cũng chưa chắc là công nghệ. Điều họ thiếu là một câu chuyện đủ rõ để người Việt hiểu họ thực sự là ai.
Theo nguồn tin tôi có được trong chuyến đi, Great Wall Motors đang chuẩn bị cho một màn tái định vị tại Việt Nam. Khả năng cao, hãng sẽ trực tiếp triển khai hoạt động kinh doanh thay vì tiếp tục phụ thuộc vào mô hình phân phối trước đây. Mọi thứ dĩ nhiên vẫn cần chờ những công bố chính thức.
Nhưng sau những gì đã tận mắt chứng kiến ở Bảo Định, sau những cuộc trò chuyện, sau những cung đường off-road tại Wuzhou, và sau cách Great Wall Motors đang từng bước mở rộng trên bản đồ thế giới, tôi tin, nếu ngày ấy đến, đó không nên chỉ là sự trở lại của một thương hiệu ô tô.
Mà nên là lần đầu tiên Great Wall Motors được kể đúng câu chuyện của mình với người dùng Việt Nam.
Và nếu điều đó xảy ra, họ xứng đáng có một màn trở lại rực rỡ hơn rất nhiều so với lần đầu tiên xuất hiện.
