Những mẫu xe nhấn chìm công nghiệp ô tô Mỹ

Mẫu xe Chevrolet Vega 1971-1977 là một ví dụ về tham vọng đẩy mạnh công nghệ của GM. Tham vọng mang màu sắc lạc quan này đã vấp phải bức tường xám của thực tế trần trụi. Các nhà sản xuất ô tô Nhật bản đã có chỗ đứng trong thị trường Mỹ.

GM đã phát triển mẫu xe Corvair từ cuối những năm 50, với động cơ nhôm, làm mát bằng khí. Sau khi thất bại với loại động cơ đặt sau, hãng chuyển mục tiêu sang mẫu xe sử dụng động cơ đặt trước Vega.

Động cơ của Vega được làm mát bằng nước, tuy nhiên quyết định loại bỏ vỏ xylanh thép bền bên trong khối động cơ nhôm đã khiến tuổi thọ của động cơ cực kỳ ngắn ngủi. Cũng trong giai đoạn này, công ty lại gặp rắc rối với dự án động cơ quay.

Chuỗi thất bại liên tiếp từ Corvair, động cơ quay và cuối cùng là Vega mang tới nhiều tai tiếng cho GM.

GM tiếp tục dấn bước sai lầm bằng cách sản xuất loại xe điện chạy ắc quy EV1, nhằm tìm hiểu nguyên lý cơ bản của xe điện nhưng phải ngừng dự án. Cái mà hãng nhận được là khiến nhiều nhà hoạt động môi trường nổi giận. Họ đổ lỗi cho GM giết chết những chiếc xe chạy điện và điều này được ví như thảm họa.   

Một thất bại không thể không nhắc đến của GM chính là mẫu Cadillac Cimarron 1982-1988. Chiếc xe này được coi là Chevrolet Cavalier được “trang điểm” sao cho giống với Cadillac.

Cadillac rơi vào tình cảnh của một chiếc xe tệ hại, mãi đến khi Bob Lutz đưa Cadillac trở về giá trị cốt lõi của nó, thương hiệu này mới dần lấy lại vị thế được ưa chuộng. 

Khi GM bắt đầu “lạc lối”, các nhà quản lý đã họp bàn và đưa ra quyết định rằng thu hút khách hàng trẻ chính là cứu cánh cho hãng. Mẫu concept của Pontiac Aztec được đánh giá khá thành công. Kết hợp với thực tế lúc đó, crossover là dòng xe “mốt”, thu hút sự chú ý của hầu hết các nhà sản xuất, hãng đã đưa ra chiếc Crosover Pontiac Aztec. 

Tuy nhiên bản thương mại của Aztec lại trở thành sự thất bại lớn. Khách hàng không coi đây là chiếc xe hấp dẫn, thậm chí một tờ báo Anh còn bình chọn Aztec là chiếc xe xấu nhất thế giới.

Lần đầu tiên ra mắt vào mùa xuân năm 1979, mẫu Chevrolet Citation là chiếc xe đầu tiên của thập niên 80 có phong cách hatchback linh hoạt, tiết kiệm không gian, sử dụng hệ dẫn động cầu trước kết hợp với động cơ 2,8L V6.

Tuy nhiên ngay sau đó, các thương hiệu Pontiac, Buick và Oldsmobile cũng ra mắt những xe có kiểu dáng tương tự. Từ đây những rắc rối của Citation bắt đầu nảy sinh.

Liên tiếp sau đó, GM lạm dụng kiểu “nhân bản” này, khiến người tiêu dùng nhàm chán và hoài nghi với tuyên bố của GM rằng mỗi thương hiệu của hãng đều rất khác biệt và là sản phẩm tốt nhất. 

Đáng lẽ ra mẫu Dodge Aries và người anh em K-car Plymouth Reliant phải được “nghỉ hưu”, nhường chỗ cho sự ra mắt của các mẫu xe mới, chúng lại được coi như nền tảng cho toàn bộ dòng sản phẩm của Chrysler. Thêm vào đó, những cái tên danh giá một thời như LeBaro và Daytona lại được gắn cho những chiếc K-car cũ kỹ, không có gì nổi bật trong thập niêm 80 này. Kết cục, K-car trong mắt người tiêu dùng đồng nghĩa với “rẻ tiền” và làm hạ thấp uy tín của Chrysler.  

Mẫu Fairmont 1978, chiếc xe dẫn động cầu sau, chắc chắn, nhẹ và rộng rãi hơn các thế hệ trước chính là chiếc xe đưa dòng xe gia đình của Ford khỏi thời kỳ đồ đá khi ứng dụng hệ treo sau lò xo, hệ treo trước kiểu thanh giằng MacPherson và hệ thống lái kiểu bánh khía thanh răng.  

Tuy nhiên, thay vì đi sâu phát triển công nghệ của Fairmont, Ford chuyển hướng sang những chiếc xe thể thao Mustang, xe sang Thunderbird, LTD và thậm chí cả Lincoln Mark VII coupe. Cơ sở gầm bệ của mẫu Fairmont vẫn “nguyên si” cho đến tận năm 2005. Như vậy, với vòng đời trung bình của các mẫu xe khoảng 6 năm, và thay đổi 3 năm 1 lần, thì đây có lẽ là chiếc xe già và cổ lỗ nhất, trải qua tận 27 năm. 

Đây là minh chứng cho “hội chứng Italia” của Chrysler. Thay vì đổ tiền của để tạo ra những mẫu sản phẩm mới có tính cạnh tranh hơn, Chrysler lao vào thương vụ mua Lamborghini năm 1987 và 1989-1991 Chrysler TC của Maserati, mẫu mui trần sản xuất tại Ý sử dụng truyền động K-car.  

Lee Iacocca, quản lý của Chrysler rõ ràng mắc “hội chứng Italia”, liên tục sử dụng tiền bạc và thời gian của hãng cho những thương hiệu Ý trong khi công ty cần thiết kế những mẫu sản phẩm thay thế cho riêng mình. Đó chính là thời điểm Chrysler đã lỡ mất cơ hội chuyển mình. 

Jeep Wrangler vốn rất nổi tiếng, nhưng 1984 Cherokee mới là nhân tốt bất ngờ. Doanh số của mẫu xe 4x4 station wagon này tăng lên trong suốt những năm 80. Phiên bản 4 cửa nhanh chóng vượt mặt về doanh số so với mẫu 2 cửa. Các hãng xe nhanh chóng nhận ra xu hướng ưa chuộng Cherokee, Ford ra mắt mẫu Explorer 4 cửa, cả ngành công nghiệp đổ xô vào bán các loại xe to, mở đầu cho một loạt các rắc rối sau này.

Sau trào lưu Jeep, 1990 Ford Explorer to lớn kềnh càng ra đời và trở thành một phương tiện của xu hướng thể thao trên toàn nước Mỹ. Ủy ban về các vấn đề nhiên liệu luôn không khuyến khích các nhà sản xuất phát triển các mẫu xe lớn, còn người tiêu dùng thì không ưa chuộng hình ảnh của minivan. Explorer có thể cho người sử dụng một phương tiện mà họ thích, đem lại một chiếc xe sử dụng cho cả gia đình dưới hình hài một chiếc truck cải tiến. Tuy nhiên, mẫu offroad này lại quá cao so với mặt đường. Thêm vào đó, nó sử dụng lốp Firestone kém  chịu tải và không chịu được áp suất lốp thấp. Những vụ lật xe liên tiếp xảy ra khiến CEO của Ford Jac Nasser bị từ chức. Ford đã đánh giá sai lầm về xu hướng tiêu dùng, và không nhanh chóng đưa khung gầm của Explorer về một chiếc xe thông thường.