Trong 31 năm, ông Genichi Miyagawa như người lính trên đất kẻ thù: bán xe Suzuki ở “thánh địa” Toyota City của Toyota, nhưng ông cũng không vui trước cuộc khủng hoảng của đối thủ.
Làm chủ một đại lý ô tô cạnh tranh với Toyota ở Toyota City, Nhật Bản, chưa bao giờ là đơn giản. Thời Toyota ở thế thượng phong, ông Miyagawa thường xuyên phải ngậm ngùi đứng trong showroom vắng vẻ của mình nhìn cảnh khách hàng tấp nập ra vào đại lý của Toyota ở bên kia đường.
Nhưng giờ đây, Toyota hùng mạnh một thời đang chao đảo với một loạt các vụ thu hồi xe, hình ảnh thương hiệu bị hoen ố.
“Tôi không chỉ bán xe ở đây, tôi sống ở đây,” ông nói. “Người Toyota cũng là hàng xóm của tôi. Và chúng tôi đều biết rằng nếu công ty gặp khó khăn, thì cả thành phố cũng gặp khó khăn.”
Khi tin tức về sự cố tăng tốc đột ngột bắt đầu lan ra, ban lãnh đạo Toyota ở đây cho rằng đó là do lỗi của người lái. Tài xế taxi Toshio Okamura nói rằng anh đã tin sự giải thích đó.
“Thật khó mà tưởng tượng. Đây là Toyota. Những chuyện như vậy không thể xảy ra,” anh nói về các vấn đề kỹ thuật.
Giờ đây, Toyota đã thừa nhận các vấn đề ở xe của tập đoàn. Một nhà lập pháp Mỹ còn cáo buộc công ty cố tình che giấu bằng chứng trong các vụ kiện liên quan đến vấn đề an toàn xe.
“Ngay cả bây giờ, khi sự thật đã được phơi bày, tôi vẫn không thể chấp nhận nó,” ông Okamura nói. “Tôi nghĩ rằng nhiều người ở đây đang cố chấp nhận sự thật này.”
Người dân thành phố này như có xăng trong máu, khi mà tập đoàn đa quốc gia Toyota trả lương hậu hĩnh và tặng cho cộng đồng những công trình công cộng lớn, như sân vận động, nhà hát và bảo tàng nghệ thuật - tất cả đều mang tên Toyota. Trái tim người dân ở đây năm 2008 đã hoà chung niềm vui với Toyota khi tập đoàn vượt GM, trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới.
Nhưng cũng giống như các thành phố công nghiệp khác, khi Toyota lâm nạn trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Toyota City cũng khó yên ổn.
Tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Chính quyền thành phố năm ngoái đã thất thu thuế tới 96%. Chính quyền quận Aichi, với 1/4 nguồn thu thuế doanh nghiệp đến từ Toyota, bỗng nhiên phải đối mặt với một lỗ thủng lớn trong ngân sách.
Tuy nhiên, khi nền kinh tế toàn cầu trong quá trình phục hồi, mọi thứ bắt đầu sáng sủa hơn ở Toyota City. Đúng lúc đó xảy ra các đợt thu hồi xe Toyota, cùng với thống kê hàng loạt vụ tai nạn và tử vong được cho là do hiện tượng tăng tốc đột ngột của xe Toyota.
Giờ đây, các phóng viên đổ về Toyota City, đặt ra những câu hỏi khó chịu về Toyota. Tại các siêu thị, quán cà phê, bến xe buýt, người ta tranh luận sôi nổi về việc Toyota có thể nhanh chóng vượt qua thảm hoạ này không.
Theo ông, ở vị trí nhà sản xuất ô tô thành công nhất thế giới, Toyota giờ đây phải sẵn sàng đón nhận những sự tấn công như vậy. “Tiger Woods đã cho chúng ta thấy ở trên đỉnh cao là một việc rất khó khăn. Tất cả đều cố tìm ra khuyết điểm của bạn. Theo đuổi vị trí số 1 là một cuộc sống không dễ dàng gì,” ông Yumemura nói.
Có một nơi trong thành phố mà chỉ có vài người dám bày tỏ ý kiến về Toyota: Tại đại bản doanh của Toyota, người ta chỉ thì thầm thảo luận về việc thu hồi xe.
“Công nhân Toyota là những người cuối cùng biết về các vụ thu hồi xe. Công ty không nói gì mãi cho tới khi có công cáo báo chí. Chúng tôi biết sự việc thông qua báo chí,” ông Hiroshi Oba, một công nhân làm việc trên dây chuyền lắp ráp xe và cũng là một thành viên công đoàn công ty, nói.
Ông cho biết, mấy tuần trước, vấn đề chỉ được nêu ra ngắn gọn trong các buổi họp giao ban sáng. Công ty đưa ra hai thông báo về các vụ thu hồi, và công đoàn đưa ra một thông báo cụ thể hơn.
“Khi tôi đem thông báo tới, các công nhân đều biết có điều gì đó không ổn đang xảy ra, nhưng không ai thảo luận về nó. Họ quá sợ,” ông Oba nói.
Ngay cả hàng xóm của tôi cũng tránh nói về việc này, ông Oba nói thêm.
“Họ sững sờ trước việc thu hồi này. Người dân khắp thành phố lo lắng về việc làm,”, ông nói.
Tại đại lý Love Toyota nằm dọc tuyến đường kinh doanh ô tô nhộn nhịp của thành phố, công việc kinh doanh khá bận rộn hôm Chủ Nhật tuần trước. Khách hàng tới lái thử xe và điền vào các giẩy tờ mua bán như mọi khi.
Anh Yuki Tomitaka, 26 tuổi, đang giúp em gái chọn một chiếc xe mới. “Tôi vẫn tin vào Toyota,” anh nói. “Công ty đã thừa nhận các vấn đề. Tôi nghĩ là họ sẽ làm tốt hơn trong tương lai.”
Anh cũng cho rằng bây giờ là thời điểm lý tưởng để mua xe. “Nhân viên bán hàng chăm sóc bạn rất kỹ,” anh nói.
Giám đốc một showroom cho biết anh đã được hướng dẫn không nói chuyện với báo chí và yêu cầu một phóng viên ra khỏi cửa hàng.
Trong đại lý Suzuki của mình, ông Miyagawa vẫn tiếp tục công việc bán hàng.
Thành phố Toyota là nơi đa số người dân luôn lái xe Toyota. Lãnh đạo Suzuki hiểu sự thật nghiệt ngã này và hiếm khi phàn nàn về doanh số thấp từ đại lý của ông Miyagawa.
Trước khi xảy ra việc thu hồi xe, khi công việc làm ăn của Toyota còn phát đạt, ông Miyagawa nhớ lại, nhân viên bán hàng của Toyota khá kiêu căng. Diện những bộ complê phẳng phiu, họ chẳng mấy coi trọng những khách hàng trông có vẻ nghèo.
Ông Miyagawa không bao giờ mặc complê, mà thích bộ áo liền quần màu xanh như của một thành viên trong đội đua NASCAR. Nếu khách mua xe muốn chui xuống gầm xe để kiểm tra thì ông cũng muốn cùng khách hàng làm việc đó.
“Làm sao có thể làm vậy nếu mặc complê?” ông nói.
Một buổi sáng gần đây, ông Miyagawa, với nụ cười trên môi, đã giúp một người đàn ông lớn tuổi chọn chiếc xe tải mới. Công việc kinh doanh của đại lý ông vẫn trì trệ, ngay cả khi Toyota rơi vào khủng hoảng.
Theo Dân trí/Los Angeles Times